Medische Encyclopedie – Apotheek W.F. van Heemskerck Duker – Hilversum

Apotheek W.F. van Heemskerck Duker

Kerkbrink 18 1211BX Hilversum Tel:035-6214141 Fax:035-6237362

Medische Encyclopedie

Inhoud

empagliflozine

Empagliflozine is een verlager van de bloedglucose. Het zorgt ervoor dat de nieren meer glucose uitplassen. Hierdoor daalt de bloedglucose.

Artsen schrijven het voor bij diabetes mellitus (suikerziekte) en bij hartfalen.

Wat doet empagliflozine en waarbij gebruik ik het?

Diabetes mellitus

Diabetes mellitus

Empagliflozine wordt gebruikt bij type-2-diabetes. Dit type diabetes werd vroeger ouderdomsdiabetes genoemd.

Verschijnselen
Bij diabetes bevindt zich te veel glucose in het bloed. Dit veroorzaakt dorst, een droge mond, veel plassen, wazig zien, moeheid, lusteloosheid en slecht genezende wonden. Verder is een te hoog bloedglucose schadelijk voor de ogen, het hart, de nieren en de zenuwen.

Oorzaak
Hoe ontstaat dit teveel aan glucose? Na een maaltijd maakt het lichaam glucose uit koolhydraten,  bijvoorbeeld uit suiker, brood en aardappels. De glucose die zo in het bloed komt, kan worden gebruikt als brandstof, bijvoorbeeld door de hersenen. Ook slaan de lever en spieren  glucose op als voorraad voor later.  Hiervoor hebben ze insuline nodig. Insuline wordt in de alvleesklier gemaakt.

Bij type-2-diabetes zijn de lever en spieren minder gevoelig voor insuline. Er is dan meer insuline van de alvleesklier nodig. Soms kan de alvleesklier niet zo veel insuline aanmaken. Het gevolg is dat niet alle glucose wordt opgeslagen en de hoeveelheid glucose in uw bloed stijgt.

Behandeling
Om de hoeveelheid glucose in uw bloed te verlagen, kunt u meer bewegen en minder calorierijk eten. Het lichaam wordt dan weer gevoeliger voor insuline. Hierdoor is er minder insuline nodig om de glucose uit uw bloed op te nemen.
Als dit niet voldoende helpt, zal uw arts meestal een glucoseverlagend medicijn voorschrijven.

Meestal schrijft de arts eerst de glucoseverlager metformine voor. Als metformine onvoldoende werkt, zal de arts er meestal een andere glucoseverlager bij doen, zoals gliclazide.

Als u metformine niet verdraagt, kan de arts er voor kiezen empagliflozine voor te schrijven. Als metformine en gliclazide onvoldoende werken, kan de arts empagliflozine toevoegen aan de behandeling. Ook wordt empagliflozine soms gebruikt in combinatie met insuline-injecties.

Werking
Empagliflozine remt in de nieren het eiwit dat glucose in het bloed houdt en zorgt dat het niet in de urine komt. Dit eiwit wordt ook wel SGLT2 genoemd. Empagliflozine wordt daarom ook wel een SGLT2-remmer genoemd. Doordat empagliflozine dit eiwit remt, komt de glucose juist wel in de urine. U plast dan met de urine glucose uit. De hoeveelheid glucose in het bloed daalt daardoor.

Effect
Empagliflozine werkt binnen enkele uren en de werking houdt 24 uur aan.

De verschijnselen van diabetes nemen geleidelijk af. Dorst, vaak plassen en een droge mond verdwijnen meestal binnen enkele dagen. Vermoeidheidsklachten verminderen meestal binnen enkele weken.

Het is belangrijk dat u dit medicijn uw leven lang elke dag inneemt. Op de lange termijn zult u dan minder kans hebben op oogschade, nierproblemen, slecht genezende wonden en zenuwpijn. Bovendien is het belangrijk een gezonde levensstijl te houden: niet roken, voldoende bewegen en een gezond dieet.

Lees meer over diabetes mellitus . “

Hartfalen

Verschijnselen
Bij hartfalen (decompensatio cordis) is de pompkracht van het hart verzwakt. Uw hart pomt het bloed niet meer goed rond. Daardoor bent u sneller moe en kunt u last krijgen van vocht in de benen of achter de longen. U bent dan ook sneller benauwd.

Oorzaak
Hartfalen kan ontstaan door een langdurig bestaande hoge bloeddruk, slecht werkende hartkleppen, vernauwing in de bloedvaten die het hart van bloed voorzien (kransslagaders), stoornissen in het hartritme of een hartinfarct.

Behandeling 
Artsen schrijven empaglifozine voor bij hartfalen. Uit onderzoek is gebleken dat dit medicijn beschermt tegen het erger worden van hartfalen. Ook bij mensen zonder diabetes.

Lees meer over hartfalen . “

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Infecties aan de geslachtsorganen, zoals de vagina en de eikel van de penis en infecties in de blaas en urinewegen. Deze infecties veroorzaken pijn bij het plassen, rugpijn en jeuk.

    Dat komt omdat er meer glucose in de urine zit. Bacteriën en schimmels kunnen door glucose sneller groeien, vooral op lichaamsdelen waarmee de urine in contact komt. Raadpleeg bij deze klachten uw arts.

  • Veel of vaker moeten plassen (bijvoorbeeld 's nachts), omdat de nieren samen met de glucose extra water uitscheiden.

    Drink altijd voldoende vocht, minimaal anderhalve tot 2 liter per dag.

    In zeldzame gevallen verliest u hierdoor zoveel vocht, dat u uitdroogt. Dit merkt u aan veel dorst, een droge of plakkerige mond, slaperigheid of vermoeidheid, een snelle hartslag en niet of weinig plassen. Waarschuw dan een arts.

    U kunt ook uitgedroogd raken door diarree, overgeven of koorts. Dit leidt vooral bij ouderen boven de 70 jaar en bij mensen met hartfalen of minder goed werkende nieren tot erge bijwerkingen. Daarom kan de arts bij deze groep mensen de dosering tijdelijk aanpassen. Valt u onder deze groep? En heeft u meerdere keren per dag last van overgeven of diarree, of heeft u langer dan 2 dagen koorts? Neem dan contact op met uw arts.

  • Duizeligheid door een verlaagde bloeddruk. Doordat u minder vocht in uw bloedvaten krijgt kan uw bloeddruk dalen waardoor u zich duizelig kunt voelen. Ouderen zijn hier extra gevoelig voor. Evenals mensen die plastabletten of andere bloeddrukverlagers gebruiken.

  • Een te laag bloedglucose (hypo). Dit ontstaat vaker als u ook andere glucoseverlagers gebruikt. U kunt een hypo herkennen aan de volgende verschijnselen: honger, een wisselend humeur, verwardheid, hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid, bleek gezicht, wazig zien, beven, zweten en hartkloppingen. U kunt deze verschijnselen opheffen door iets te eten of te drinken, bij voorkeur druivensuiker, of eventueel suikerklontjes, een lepel honing, extra zoete limonade of een sportdrank.

  • Verminderde werking van de nieren

    Uw arts zal uw nieren regelmatig controleren. De eerste keer vlak voor u begint met dit medicijn, en daarna minstens elk jaar. Als de nierwerking beneden een bepaald niveau komt, mag u dit medicijn niet meer gebruiken. U hebt dan meer kans op bijwerkingen. Bovendien neemt de werking van empagliflozine af als uw nieren niet goed werken.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Verstopping

    Dit komt doordat uw darmen minder vocht bevatten. Probeer verstopping tegen te gaan met vezelrijke voeding en door extra te drinken.

  • Een verminderde nierwerking

    Meestal merkt u dit niet zelf op, maar via bloedonderzoek kan dit worden vastgesteld. Uw arts zal de nierwerking regelmatig controleren.

  • Ernstige veranderingen in het bloed (een keto-acidose). U merkt het aan een typische ademgeur (“appeltjes”- of “nagellak”-geur), misselijkheid, braken, grote dorst, snelle ademhaling en bewustzijnsverlies. Stop dan direct met dit medicijn en waarschuw bij de eerste verschijnselen onmiddellijk een arts of ga naar de Eerste-hulpdienst.
    Moet u een operatie ondergaan of krijgt u plotseling een ernstige ziekte? Dan heeft u meer kans op keto-acidose. Meestal zal de arts de behandeling met empagliflozine tijdelijk stopzetten.

     

    Bij een keto-acidose gaat het lichaam vetten verbranden om aan energie te komen. De afbraakstoffen hiervan (ketonen) verzuren het bloed. Dit kan erg gevaarlijk zijn. De verschijnselen van een keto-acidose kunnen binnen enkele uren ontstaan. 

  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. U kunt dan galbulten krijgen. Ook kan dit zich uiten in 'angio-oedeem': een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Als het ontstaat moet u onmiddellijk een arts opzoeken of naar de Eerste-Hulpdienst gaan.

    U mag dit soort medicijnen in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor ampagliflozine. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel niet opnieuw krijgt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Mag ik empagliflozine gebruiken met andere medicijnen?

Er zijn van dit medicijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden?
Omdat u kans heeft op een hypo kan het gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen. U mag daarom alleen autorijden als u een hypo meestal goed voelt aankomen. U kunt hier dan op een goede manier op reageren. Overleg hierover met uw arts.

Let op: ook diabetes kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Hiervoor gelden bepaalde keuringseisen. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR. Op deze website kunt u ook de brochure 'Diabetes mellitus en het rijbewijs' vinden.

Mag u wel autorijden?
Houd dan rekening met de volgende adviezen:

  • Rijd alleen als u zich goed voelt.
  • Meet altijd voor u vertrekt uw bloedglucose.
  • Zorg dat u druivensuiker of suikerklontjes in de auto bij de hand heeft.
  • Heeft u tijdens het autorijden een (dreigende) hypo?
    – Zoek een veilige plek en breng de auto daar tot stilstand.
    – Eet wat druivensuiker of suikerklontjes.
    – Controleer uw bloedglucose en rijd pas verder als deze hoger is dan 6 mmol/liter.

alcohol drinken?
Alcohol kan een hypo veroorzaken en uw lichaam herstelt hier trager van. Probeer het drinken van alcohol eerst met mate uit. U kunt dan zelf inschatten of u er veel last van krijgt. Drink niet meer dan 1 glas per dag en niet vaker dan een paar keer per week. Drink de alcohol wel op een gevulde maag, anders is het effect op de bloedglucose te sterk.

alles eten?
Houd bij wat en hoeveel u eet. Bij diabetes is een goed gewicht erg belangrijk. Als u overgewicht heeft, is het daarom aan te raden af te vallen. Raadpleeg eventueel een diëtist.

Bovendien is het belangrijk dat u de koolhydraten in uw eten zo veel mogelijk over de dag verspreidt. Koolhydraten zitten vooral in voedingsmiddelen als brood, rijst, aardappelen, fris, koek, snoep en chips.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Overleg met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Als u zwanger bent of binnenkort wilt worden, zult u meestal (tijdelijk) over moeten stappen op insuline. Overleg hierover met uw arts.
U moet tijdens uw zwangerschap onder strikte controle blijven. Grote schommelingen in uw bloedglucose kunnen schadelijk zijn voor u en voor de groei en ontwikkeling van uw kind. Neem daarom contact op met uw arts zodra u zwanger bent, of dit binnenkort wilt worden.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u borstvoeding geeft. Het is niet bekend of het in de moedermelk terechtkomt. Als het in de moedermelk komt, kan het schadelijk zijn voor de baby. Meestal zult u moeten overstappen op insuline of een ander medicijn waarvan bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Wanneer?
U mag de tablet met of zonder voedsel innemen. U gebruikt empagliflozine 1 keer per dag. Kies hiervoor een vast tijdstip, bijvoorbeeld 's ochtends bij het ontbijt. U vergeet dan minder snel een dosis.

Hoelang?

  • Suikerziekte: als dit medicijn uw bloedglucose voldoende naar beneden brengt, kunt u het langdurig gebruiken.
  • Hartfalen: u blijft dit medicijn langdurig gebruiken om uw hart te beschermen.
Terug naar overzicht